و نعمتهاى غير متناهى اوست چگونه ممكن است سپاس‌گزار و شاكر باشد . و بايد دانست كه شكر هر نعمتى اين است كه آن نعمت را در همان مصرفى كه براى آن عطا شده صرف نمايد . بقول شيخ سعدى : شكرانه بازوى توانا بگرفتن دست ناتوانى است مثل اينكه به چشم آيات خلقت و آثار رحمت الهى را بنگرد به گوش آيات قرآنى و كلمات حقانى را استماع نمايد و تمام اعضا و جوارح خود را در اطاعت و آنچه وظيفه هر عضوى است در همان چيز صرف نمايد فكر و عقل خود را در اسرار موجودات و رموز خلقت به كار اندازد دل و قلب خود را كه گنجينه اسرار الهى و عرش رحمانى است از خار و خس اوهام شيطانى تصفيه نمايد و جلا دهد تا محل نفوذ رحمت يزدانى و لايق الهام ملكى گردد و كفران نعمت همان است كه نعمتهاى خدا داد را در غير مورد رضاى او صرف گرداند . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ بعضى از مفسرين چنين گفته كه از اين آيه يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تا آخر آيه هُمُ الْمُهْتَدُونَ كه پنج آيه مىشود اگر چه مضامين آنها مطلق است لكن ظاهرا مقصود اصلى تحريص و تشويق مؤمنين صدر اسلام است بر جهاد و جنگ با اعداء و نيز اين پنج آيه ملتئم و مرتبط به يكديگر و مقدمه حكم جهاد است و شايد يك دفعه نازل گرديده . و در جزء اول تفسير سوره بقره در ذيل آيه يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ اندازه‌اى راجع بصبر و صلاة بحث نموديم و توضيح داديم و گفتيم كه صبر از بزرگترين ملكات حميده و پيشرو قافله راه روان بسوى كعبه مقصود است و صلاة هم يكى از مصاديق صبر بشمار ميرود . إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ ظاهرا معيتى كه اختصاص بصابرين داده شده غير از معيت حق است با تمام موجودات در قوله تعالى هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ زيرا مقصود از معيت در آنجا معيت قيوميت